Astım tedavisinde dünya genelinde referans kabul edilen GINA (Global Initiative for Asthma), 2026 Strateji Raporu’nu yayımladı.
Yeni güncellemede; astım tanısı, atak yönetimi, çocukluk çağı astımı ve kişiye özel tedavi yaklaşımlarına ilişkin önemli düzenlemeler yer alıyor.
GINA 2026 Raporunu Görüntülemek İçin: https://ginasthma.org/wp-content/uploads/2026/05/GINA-2026-Strategy-Report-WMS.pdf
GINA 2026 — Astım Yönetimi ve Önleme Stratejisi: Başlıca Yenilikler
1. Akut Astım Yönetimi İçin Yeni Akış Şemaları
Birinci basamak ve acil servis başvurularını kapsayan dört yeni akış şeması eklendi: yetişkinler, adölesanlar ve 6–11 yaş çocuklar için; ayrıca 5 yaş ve altı çocuklar için ayrı şemalar hazırlandı. Anafilaksi belirtileri eşlik ediyorsa önce epinefrin, ardından bronkodilatör verilmesi önerildi.
2. Oksijen Saturasyonu Eşiklerinin Güncellenmesi
Oksijen desteği önerilmeme eşiği revize edildi; saturasyon %92'nin altına düşmedikçe ek oksijen önerilmiyor. Yetişkin ve 6–11 yaş grubu için hedef saturasyon üst sınırı %95, 5 yaş altı ciddi atak geçiren çocuklarda ise hedef saturasyon ≥%92 olarak belirlendi.
3. Hafif Atakta ICS-Formoterol Seçeneği
Birinci basamak veya acil serviste hafif atak ile başvuran yetişkin, adölesan ve 6–11 yaş çocuklarda inhale SABA'ya alternatif olarak ICS-formoterol eklendi.
4. İnhaler Çalkalama Uyarısı
Salbutamol (albuterol) inhaler'larının her kullanımdan önce mutlaka çalkalanması gerektiğine dair uyarı eklendi; çalkalanmadan kullanımın ultra yüksek doz almaya yol açabileceği vurgulandı.
5. Tüm Hastalara ICS Zorunluluğu
GINA 2026, hafif aralıklı semptomları olan hastalar dahil tüm astım hastalarının ICS içeren tedavi alması gerektiğini yineledi. Artık hiçbir basamakta SABA monoterapisi desteklenmiyor.
6. Adım 2'ye AIR Tedavisinin Eklenmesi
GINA Track 2'de 1. basamağa ICS-SABA kombinasyonu ile anti-inflamatuvar reliver (AIR) tedavisi eklendi. AIR ve MART dozaj talimatları, en yaygın ICS-formoterol formülasyonlarına odaklanarak sadeleştirildi.
7. 6–11 Yaş Çocuklarda Budesonid-Formoterol ile AIR Tedavisi
5–15 yaş arası çocuklarda ihtiyaç duyulduğunda kullanılan düşük doz budesonid-formoterolün, SABA'ya kıyasla orta-ağır atak riskini yaklaşık %50 oranında azalttığı belirtildi. 6–11 yaş grubu için tedaviye başlama basamağına ilişkin uzlaşı görüşü de eklendi.
8. Tanı Akış Şemasının Sadeleştirilmesi
Yetişkin, adölesan ve 6–11 yaş çocuklar için astım tanı akış şeması basitleştirildi. Bronkodilatör yanıtlılık kriterlerinin özellikle genç erkeklerde astımı tanımsız bıraktığına dair önemli bir not eklendi.
9. Yeni Biyolojik Ajanlar: Depemokimab ve Jenerik Anti-IgE
Ağır astım bölümüne iki yeni biyolojik ajan eklendi: depemokimab ve jenerik anti-IgE. Mevcut dört sınıf astım biyolojik tedavisinin astım dışı endikasyonlarını listeleyen bir tablo oluşturuldu ve biyolojik tedavi kararlarına yönelik karar ağacına daha net rehberlik sağlandı.
10. LAMA'ların Biyolojiklerle Karşılaştırılması
- basamakta triple kombinasyon tedavisiyle (ICS-LABA-LAMA) ağır atak azaltımının, biyolojik tedavilerle sağlanandan çok daha düşük kaldığı vurgulandı; ancak triple tedavinin biyolojiklere uygun olmayan hastalarda yararlı olabileceği belirtildi.
11. Yeni Değerlendirme Araçları: CAAT, Peds-AIRQ, PRAM
Erişkinlerde solunum hastalığında sağlık durumunu kapsamlı değerlendiren 8 soruluk CAAT ölçeği tanıtıldı. 5–11 yaş çocuklar için geliştirilen Peds-AIRQ kompozit skoru eklendi. 18 yaş altında atak yaşayan çocuklarda atak şiddetini belirlemek için doğrulanmış klinik skor (PRAM) kullanımı güçlü şekilde önerildi.
12. İnhaler Tekniği Güncellemesi
Basınçlı ölçülü doz inhaler (pMDI) ile uzayıcı kullanımında tek nefes ve tidal solunum teknikleri hakkında ek ayrıntılar verildi. Salbutamol, budesonid-formoterol ve flutikazon propiyonat-salmeterol dahil tüm süspansiyon formülasyonlu pMDI'ların her kullanımdan önce çalkalanması gerektiği özellikle vurgulandı.
13. Aşılar ve GLP-1 Reseptör Agonistleri
İnfluenza, RSV ve COVID-19 aşılarının etkinliğine ilişkin kanıtlar güncellendi. GLP-1 reseptör agonistlerinin (örn. semaglutid) astım sonuçlarını iyileştirmedeki olası gelecekteki rolüne dair gözlemsel verilere kısa bir bölüm eklendi.
14. OCS (Oral Kortikosteroid) Kullanımını En Aza İndirme
Rapor, modifiye edilebilir risk faktörlerinin tedavisi, farmakolojik olmayan stratejiler ve inhaler tekniği gibi eğitimlerle OCS kullanımını en aza indirmeyi önermektedir. ICS-formoterol veya ICS-SABA'nın anti-inflamatuvar rahatlatıcı olarak kullanımının ağır atak riskini azalttığı hatırlatıldı.